Art: Foto's vol licht 7

Geschreven door Luuk Imhann

donderdag, 18 november 2010 07:19

Deel 7 in een serie over fotografie en licht. Spiegels kunnen een goed effect aan foto's geven, al is het gebruik ervan niet altijd even praktisch. Een interview met fotografe Jorinde Reijnierse over het gebruik van spiegels.

Spiegels reflecteren licht. De moeilijkheid is om niet jezelf als fotograaf in de spiegel te zetten, maar slechts het object, de achtergrond of het model. Hieronder (en hierboven) verschillende voorbeelden van het fotograferen met spiegels, en een begeleidend interview met de fotografe die de foto's heeft gemaakt.

Model

In de foto bovenaan zien we zowel het model als haar spiegelbeeld ons recht aankijken. Is er een reden dat je gekozen hebt voor een polaroidfoto?
Dit was een techniekopdracht in het eerste jaar op de kunstacademie. Ik werkte met polaroid, omdat je gelijk het resultaat kan zien. Verder vind ik deze polaroids ook erg mooi. Ze zijn 4x5 in dus je hebt ook echt een grote foto in handen. Bij deze is een technische camera gebruikt. Hier doe je dus geen rolletje in, maar een cassette metéén film per keer. Jammer genoeg zijn de meeste filmfabrikanten gestopt met het maken van deze vlakfilm waardoor het lastig te vinden is, en bovenal erg duur.

Waarom heb je voor een vrouwelijk model gekozen?
Ze is een medestudent; er was niet echt een specifieke reden voor.

Wat zijn lastige factoren aan het werken met een spiegel en een model?
Je moet een goede hoek vinden waardoor je het model goed te zien is, terwijl je lampen en statieven buiten beeld blijven. Intussen moet je ook nog een mooie hoek vinden waardoor het beeld spannend blijft. Dit vergt de nodige voorbereiding.

Hoe communiceer je je idee naar het model toe?
Deze foto was vooral een techniek oefening over hoe je met een technische camera en een model werkt. Normaal vertel ik van tevoren het idee achter een serie aan het model en laat soms ook wat schetsen zien, zodat ze weten wat ik op de foto wil en wat er van hun verwacht wordt. Tijdens de fotoshoot geef ik dan nog aanwijzingen over houdingen en gezichtsexpressies.

Hoe heb je ervoor gezorgd dat je zelf buiten beeld bleef?
Dit hangt van de hoek van de spiegel af. De spiegel ligt bij deze foto op de tafel en mijn klasgenoot leunt op de spiegel. De camera stond iets schuin van boven op haar zodat ik haar reflectie in de spiegel ook op de foto kreeg.

Contrast

Op de hierboven weergegeven foto zien we de - grotendeels blauwe - lucht weerspiegeld in de spiegel op een donker wegdek. Was het je oorspronkelijke idee om het contrast zo duidelijk naar boven te laten komen?
Ik was aan het experimenteren voor een opdracht, getiteld “gecreëerde werkelijkheid”. Daarmee wilde ik iets doen met spiegels die een deur kunnen vormen naar andere werelden. Ik ben toen voor de eerste fotoshoot naar de duinen gegaan om te experimenteren met spiegels. Om de lucht niet te overbelichten, heb ik een korte sluitertijd gebruikt waardoor de rest wat donkerder werd.

In hoeverre is de plaatsing van de spiegel van tevoren bedacht?
Ik was van plan verschillende foto’s te maken, waarbij telkens het landschap of de lucht gereflecteerd werd. Bij deze foto was het mijn idee om op de grond een deur te creëren naar het licht.

Wat zijn de belangrijkste zaken om op te letten bij het reflecteren van de lucht?
Vooral dat de lucht erg licht is. Je moet niet alleen een witte vlek zien in de spiegel. Hierdoor is het handig een korte sluitertijd te gebruiken, maar dan is het zaak om uit te kijken dat de omgeving niet te donker wordt.

Flits en spiegels

In de laatste foto reflecteert de spiegel slechts licht, op zo'n manier dat het uit het model zelf lijkt te komen. Was dit het oorspronkelijke idee, en hoe heb je dit in de praktijk voor elkaar gekregen?
Ja dit was het idee. Ik wilde in deze foto uitbeelden dat er energie uit een persoon komt. Als metafoor hiervoor heb ik licht gebruikt. Ik heb een spiegel op het model geplaatst en met mijn flitser precies in deze spiegel geschoten.

Waarom heeft het model gesloten ogen?
Bij de eerste foto’s zat de lichtvlek op het gezicht van de persoon waardoor het gezicht niet meer te zien was. Daarna heb ik ook nog foto’s gemaakt waarbij het licht op het lichaam zelf zit. Hier had ik eerst foto’s gemaakt met dichte ogen, omdat het model anders verblind werd door de flits. Daarna heb ik ook nog andere mogelijkheden overwogen, maar het model lijkt met zijn ogen dicht beter op te gaan in de energie die hij uitstraalt. Op deze manier communiceert de foto beter.

Heb je de foto's met spiegels veel moeten nabewerken, en zoja, wat precies?
Ik heb de hoge lichten nog wat lichter gemaakt, waardoor de lichtvlek nog wat duidelijker werd zonder dat de rest van de foto hierdoor te licht werd. Verder heb ik de kleuren licht bewerkt, waardoor het geheel een blauwe tint krijgt.

Benader je de foto's waarin je spiegels gebruikt anders dan andere foto's?
Als ik met een spiegel werk is deze niet het hoofdonderwerp; het is meer een manier om iets te bereiken. Zo had ik bij deze foto dus het idee om licht uit iemand te laten komen. Dit heb ik eerst geprobeerd door het model een flitser of zaklamp te laten vasthouden maar flitsen in de spiegel bleek het beste te werken. Vandaar dat ik toen voor de spiegel heb gekozen.

Technische details

Welke camera en lenzen gebruik je?
Als camera heb ik een Nikon D200. Qua lenzen heb ik: Nikkor 50mm. f/1.8 , Nikkor 20mm f/2.8 en een 70-200mm f/2.8. Die telelens gebruik ik eigenlijk alleen bij festivals. Ik gebruik vooral de 20mm. en de 50mm.

Welk fotoprogramma gebruik je om na te bewerken?
Photoshop en Adobe Camera Raw. Ik bewerk niet heel veel na. Ik schiet alles in Raw formaat en pas daarna de belichting en het contrast wat aan in Camera Raw. In Photoshop speel ik vooral met kleur en filters als dat nodig is voor een foto. Verder poets ik soms wat storende zaken weg zoals een stofje wat net in beeld vliegt.

Hoelang duurt bij jou het hele proces van een idee bedenken, de foto maken, tot en met het nabewerken voor een foto?
Dat verschilt heel erg per serie. Ik studeer nu nog aan de Koninklijke Academie van Beeldende Kunsten in Den Haag en veel foto’s die ik gemaakt heb zijn binnen het kader van de opdrachten daar. De deadline varieert vaak tussen een week of een maand.

Ik ben nu bezig met mijn afstudeerjaar waarbij ik het hele jaar bezig ben aan een project. De eerste 2 maanden ben je dan bezig met het vinden van je onderwerp en het onderzoek hiernaar. Daarna ga je testfoto’s en series maken om te kijken wat wel en niet werkt. Hier hoort ook nog wat extra verdieping bij; je kijkt naar wat je er zelf aan wilt en kunt toevoegen. Sommige foto's in het eindresultaat zijn heel vroeg genomen, en anderen pas tijdens de final shoot.

Qua nabewerken doe ik niet zoveel met de foto zelf. Het hangt er vooral van af wat er met de foto gebeurd; Als ik er een boekje van wil maken ben ik daarna nog bezig met het ontwerpen hiervan en het drukken. In andere gevallen ben ik vaak eerder klaar.

Welke fotografen zijn je voorbeelden?
Een grote favoriet is toch wel Storm Thorgerson. Hij maakt foto’s voor albumhoezen voor bands zoals Pink Floyd en Muse. Zijn kracht is dat hij heel aparte surrealistische beelden weet te maken waar je lang naar gaat kijken omdat er veel verborgen lagen in zitten.

Een andere favoriet is Elspeth Diederix. Zij werkt op een experimentele manier en creëert aparte beelden op normale plaatsen door het toevoegen van bijvoorbeeld voorwerpen.

Wat is je doel met deze foto's?
De eerste twee foto's waren opdrachten voor de kunstacademie. Zelf wil ik graag muziek in mijn project verwerken. Deze laatste foto is onderdeel van een test-serie die ik aan het maken ben voor mijn afstuderen. Ik gebruikte hiervoor de electroband Ladytron, wiens artwork ik niet bij de band vond passen. Deze test serie is op de muziek geïnspireerd en ben ik aan het vormgeven tot een boekje met artwork, in plaats van de hoes die een standaard is geworden.

Foto's: Jorinde Reijnierse
Tekst: Luuk Imhann en Jorinde Reijnierse