Achter de schermen met: Wat Anders (Lijn 5)

Geschreven door Sannemans .

dinsdag, 09 maart 2010 07:00

Hiphop-radioshow Wat Anders (Lijn5, funX) met Venz en Jiggy Djé heeft laatst haar 5e verjaardag mogen vieren. Gefeliciteerd mannen! Meer dan 250 uitzendingen, 5000 nummers die er zijn aan-en afgekondigd, honderden gasten en interviews. FunkiMag zegt hoog tijd om eens achter de schermen te kijken bij het geliefde radioprograma; hoe zijn ze begonnen, waar komt de naam Wat Anders vandaan, de kettingreactie, het werken aan de show, leuke weetjes en ga zo maar door!

Het begin van Wat Anders (2005)

Venz: Via het tv-programma Hey DJ van BNN, waar ik in de finale stond, kwam ik in contact met de 3FM coördinator van de NPS die bezig was met het opzetten van Lijn5. Na wekenlang invallen kreeg ik een eigen show op de dinsdag en moest ik nog een co-host uitkiezen. Dat werd Jiggy Djé omdat ik hem toen al hoog had zitten als rapper en grappenmaker, een handige bijkomstigheid voor een mede-presentator.

Ervaring (Urban Radio)
Ik maakte zelf een jaartje radio op Amsterdam FM, met Sulay Reval, Sef Nice en The Flexican (die allemaal nog beginners waren).

Downloads

Wat Anders - Introductietune (Prod. SirOJ)
Show: Wat Anders: 5 jaar

Het idee; Wat Anders

Lijn5 moest een jongerenstation worden met hiphop, soul, reggae en dubstep. Ik luister al m'n halve leven naar hiphop en ben altijd al erg on-point met releases bijhouden, dus dan is het logisch dat ik al voor me zag wat ik wilde: mensen updaten wat er gaande was in binnen-en buitenland qua nieuws en nieuwe muziek. Daaromheen bouw je dan wel dingetjes of kleine items, maar de basis is ten alle tijde de muziek. Het doel van Wat Anders is op een vermakelijke wijze de luisteraar informeren over de tofste nieuwe releases. En op een laagdrempelige en gezellige manier zoveel mogelijk informatie uit de studiogasten halen.

De naam Wat Anders?
Pfoe, dat weet ik niet meer. We vonden het lastig om een goede naam te verzinnen en zijn voorstanders van Nederlandse namen voor projecten die voor een Nederlands publiek opgezet worden. Op een gegeven moment kwam Jiggy er denk ik mee: wat anders? Luister eens naar wat anders, we draaien veel hiphop die niet ergens anders aan de oppervlakte komt in de meeste media. We doen wat anders in hiphopverslaggeving, namelijk niet in die standaard geforceerde hiphophouding poserend presenteren. En wat anders is leuker om te luisteren?

Radio maken

We zijn extreem gezegend met ons format, aangezien 99% van mensen die radio maken voor hun geld de playlist niet uit kunnen kiezen. Wij checken elke week honderden tracks en kiezen er 20 uit om te draaien, de helft uit Amerika en de helft uit Nederland. Daar verzamelen we wat content omheen en lullen er een beetje over, zonder dat we er iets over op papier zetten. Heel vrijblijvend een beetje babbelen. Het moeilijke zit hem natuurlijk in het tweede uur, waarin we de studiogasten ontvangen. Die moet je elke keer zoveel mogelijk laten vertellen zonder zelf heel erg aanwezig of sturend te zijn. Gelukkig hebben we de 5 Lijns uitgevonden, waarbij we de rapper met vijf regels uit zijn teksten confronteren en daaromheen het interview bouwen. Werkt uitstekend.

Verschil tussen Nederlandse hiphopradio en Amerikaanse hiphopradio?
De gemiddelde Amerikaanse hiphopzender draait puur en alleen de absolute bovenlaag van de hiphop, onder de mainstream kom je er amper tussen. Er is ook veel meer geld mee gemoeid, je hoort meer reclame en elke 3 seconde moet de host roepen naar welke zender je luistert. Hier is het vrijblijvender, de kwaliteit van de muziek staat centraal in plaats van de toegankelijkheid.

Kun je daar nog van leren?
Ik luister eigenlijk geen Amerikaanse hiphopradio. Hoewel ik Peter Rosenberg hoog heb zitten qua interviewen, maar dat weet ik meer door zijn beeldreportages. Door internet is niemand meer afhankelijk van Amerikaanse radio om up to date te zijn, dus waarom zou ik naar doodgesponsorde shows luisteren met mainstream muziek die me slechts af en toe boeit?

Voorbeelden
Er is maar één voorbeeld in Nederland en dat is Villa65. Dat was de droomtijd van radiomaken, waar je twee uur lang tracks kon draaien die amper iemand in dit land nog kende. Daarnaast groeiden een hoop kids met die show op. Het mooie is dat er nu ook weer kids opgroeien en wij dezelfde rol vertolken voor die gasten als Villa65 destijds. De charme van de muziek is alleen iets minder groot omdat de muziek overal voor het grijpen ligt online. Gelukkig zijn er nog heel veel mensen die geen zin hebben om elke dag tien blogs af te struinen dus dat doen wij voor ze. En met informatie en humor voeg je dan datgene toe wat je show speciaal maakt. Wat Anders heeft mijn hele levensloop bepaald. Het werd mijn werk, ik ging schrijven voor State Magazine en mijn netwerk groeide enorm. Ik heb nu 22tracks en Free Pants op kunnen zetten dankzij mijn netwerk en waar ik nu ben, voor ik begon met Wat Anders was dat een heel ander verhaal en had ik iets als 22tracks nooit en te nimmer zoals nu kunnen opstarten. Ik heb zelfs een huis kunnen kopen, puur en alleen doordat ik bezig was met praten en schrijven over hiphop. Geniaal toch? - Vincent Reinders

De inhoud van de show

We bedenken alles zelf. De ene keer bedenkt Jiggy iets, de ander keer bedenk ik iets. Ik wilde bijvoorbeeld iets doen met tracks waar we op slapen of tracks waar men in het algemeen op slaapt: dus ondergewaardeerde nummers of nummers die wij niet opgemerkt hebben. Toen kwam Jiggy met de naam: De Dekbedovertrack. Heerlijk! We hebben alle vrijheid in wat we doen. De playlist samenstellen is meer mijn verantwoordelijkheid, het is voor Jiggy als artiest en labelman ook niet echt handig om zich daar vol in te mengen.

Elke dinsdag begin ik ongeveer om 9 uur met voorbereiden en ben ik tussen 24 en 01 uur klaar. Naast de paar uur opnemen, verzamel ik een paar uur lang zo'n 200 tracks, luister ik de besten een aantal keer om te kijken welke af moeten vallen en zoek ik de informatie erbij. Dan luistert Jiggy (of in mindere mate ik) het album van de studiogast om de 5 Lijns uit te pikken. Na uitzending download ik de show, knip ik het journaal eruit en gooi ik de show online op Lijn5.com.

Veel nieuws is goed op te zoeken op de grootste hiphopsites, maar omdat ik al 5 jaar elke dag met hiphop bezig ben is de drive om élk interview te checken en élk filmpje op de blogs te bekijken wat minder. De belangrijkste dingen pak je automatisch mee, maar daar vult Jiggy me vaak weer aan omdat hij het nog altijd erg vermakelijk vindt om de meeste filmpjes op de blogs bij te houden.

Overstap naar FunX in september 2008
De NPS wilde in 2004 een nieuwe zender voor jongeren beginnen, maar dit liep stuk. Ze hadden Colorful Radio gekocht van overheidsgeld, dus Radio538 won een kort geding en de nieuwe zender kon niet meer gestart worden. Vandaar zaten we in de avonden op Radio5 (een zender voor ouderen note bene), een plek waar je op een gegeven moment weg moet natuurlijk. De NPS kon geen andere plek voor ons vinden, behalve FunX. Daardoor werd heel Lijn5 overgedragen aan FunX, gelukkig maar want zonder FunX was het schip waarschijnlijk gezonken.

In het begin waren er nog wel discussies rondom de playlist, bij FunX is dat namelijk ook vooraf bepaald. Wij waren al snel duidelijk: we kunnen en willen de show alleen doorzetten met een vrije playlist, anders heeft het geen zin voor ons. Maar dat ging verder allemaal heel soepel en prima, de enige wezenlijke verandering is dat we nu in Amsterdam opnemen in plaats van Hilversum en dat de collega's in het gebouw van onze leeftijd zijn. Prima dus.

Professionalisering
Niet per se. Ik heb wel voor het eerst beoordelingen gehad van een radiocoach, de vier jaar ervoor zijn we volledig vrij gelaten in stijl, ademhaling en dergelijke. Maar verder is Wat Anders ook niet een uitzending die erg bijgeschaafd of geprofessionaliseerd moet worden: de charme zit hem juist in de sfeer en dat kun je niet kweken of fabriceren.Er zijn met de jaren steeds meer luisteraars ingeschakeld. Vooral als we gasten hebben die iets meer aanspreken of een grote achterban hebben schieten de luistercijfers omhoog. Maar ook zonder gasten heeft Wat Anders nog een prima cijfer voor een radioshow die zich vooral op het internet focust.

Hoogte punten van de afgelopen 5 jaar

Veels te veel... De sessies van Sean Price en consorten van de Boot Camp Clik zijn mijn favoriete sessies, omdat de coupletten van Heltah Skeltah van zo'n belachelijk niveau zijn. Daarnaast moet je bij een gemiddelde Amerikaanse gast blij zijn áls ze al willen rappen, terwijl Sean en Rock bijna 10 minuten vol knalden. We hebben honderden binnenlandse sessies gedaan, ik zou ze eens moeten bundelen. Maar die van Winne en Feis springt wel in mijn hoofd, net als die van Appa met The Alchemist in de studio en Salah Edin met Scram Jones in het huis. Verder springen Hef, Fakkelbrigade, U-Niq en Manu in mijn hoofd. Maar ik kan er zo nog twintig noemen.

Internationale artiesten
Ik heb geen contact gehouden nee. Als ze in Nederland zijn hoor ik het via de boekers wel of ze graag op de radio willen verschijnen en voor exclusives hoef je ook geen contact te houden want de grote Amerikaanse blogs krijgen natuurlijk voorrang boven alles en iedereen. It's all good.

Diepte punten in de shows geweest
Ik kan niet spreken van een dieptepunt, er gaat wel eens wat mis of er komt wel eens een gast te laat, maar er is nooit ruzie ontstaan in de studio of een ander dramatisch verhaal ofzo. Er is één gast geweest een half jaartje geleden die 1 minuut van tevoren afbelde zonder fatsoenlijke reden en die heb ik sindsdien ook niet meer gedraaid, gesproken of uitgenodigd. We zien wel of dat ooit nog gaat gebeuren.Dan heb je gewoon geen respect voor de hele show, onze planning en voorbereiding.

Leerpunten
Je wordt steeds meer comfortabel achter de microfoon met de jaren. Dat zijn gewoon vlieguren die je maakt waardoor je sterker in je schoenen staat on air. Daarnaast was mijn Engels altijd wel prima, behalve op de radio. In het Engels hosten is een heel ander verhaal, maar de laatste paar keer kon ik er eindelijk redelijk tevreden over zijn. Dus daarin ben ik wel verder gevorderd dan vroeger. Daarnaast heb je vrijwel elke rapper al regelmatig gesproken dus het ijs is 9 van de 10 keer al lang en breed gebroken.

De Kettingreactie

Volgens mij was dit ook een idee van Jiggy. We bellen een producer die moet beginnen aan een nieuwe beat, met bijvoorbeeld de drums, en dan een volgende producer uit moet kiezen die de samples eroverheen chopt. Zo werken drie of vier producers aan één track waar vier rappers op rappen, en iedereen kiest elkaar uit. Er zijn er nu zes geweest plus een DJ Kettingreactie, we zien wel hoeveel we er nog doen. De meeste artiesten vinden het supernice om te doen dus dat komt helemaal goed. Internationaal gezien heb ik er nu nog geen behoefte aan om het uit te rollen, ik denk dat er niet al te veel toffe artiesten voor niks mee zouden werken én in 1 week kunnen deliveren. Wie weet gooi ik er ooit wel een poging uit, maar het moet geen hoofdpijnverhaal worden natuurlijk.

De toekomst van de show

Verwacht geen gekke dingen. Een nieuwe Kettingreactie hier en daar, een nieuw item hier en daar, maar de basis zal altijd zo blijven. We hebben ook weleens overwogen om de show definitief volledig te vullen met hiphop uit eigen land, maar we vinden het veels te leuk om te lullen en geinen over Amerikaanse rappers.

Van mij (en van Jiggy ook) mag de show nog tien, twintig jaar doorgaan. Zo lang als hiphop relevant is. Misschien voelen we ons over tien jaar wel veels te oud voor de kids die dan de studio binnenhobbelen, maar voorlopig is dit nog steeds de perfecte baan.

Welke artiesten zou je nog in Wat Anders willen?

Hmm... Alleen Jay-Z zou ik nog écht graag een keer willen spreken. En Eminem. Maar dit soort artiesten gaan alleen naar grote tv-shows of je krijgt ergens in hun hotellobby een kwartiertje en daar hebben we niet zo heel veel aan. Gewoon een uur vol zitten, dat zou prachtig zijn. Verder hebben we iedereen die we echt graag wilden spreken, voornamelijk op het binnenland gelet, al uitgebreid gesproken. Maar het mooie is dat elke artiest die muziek uitbrengt weer ontwikkelt en iets anders te vertellen heeft een jaar later. Thanks voor al jullie liefde, kritieken, jarenlange support en vertel je mensen waar je toffe nieuwe hiphop uit binnen-en buitenland hoort! En mail vooral naar Dit e-mailadres is beschermd tegen spambots. U heeft Javascript nodig om het te kunnen zien. als je nog ideeën of opmerkingen hebt. - Vincent Reinders

Wat Anders feitjes

Jiggy Djé zijn track Kleren vd Keyser is geschreven in de studio, nog andere leuke feitjes?
Het valt mee, rappers zijn zo gek nog niet als sommigen denken. Wel liep SpaceKees een keer vrolijk door het hele NPS gebouw met zijn aangestoken joint, toen hij terugkwam zei hij dat iedereen het geweldig vond. Maar de volgende dag kreeg de hele NPS een e-mail met een algeheel rookverbod in het gehele gebouw na een serie klachten over een storende wietlucht...

Vroeger live, waarom nu niet meer?
Dat is puur om studiotechnische redenen, we zijn in de NPS-tijd al overgeschakeld naar opnemen (het zogenaamde voicetracken) omdat we van 23 tot 01 uur uitzonden. Geen tijd om rappers vanuit het hele land naar Hilversum te halen natuurlijk. Nu bij FunX in de Amsterdamse studio heb je te maken met hun programmering en dat is logisch, waardoor we een paar uur voordat de show uit wordt gezonden opnemen. Semi-live dus.

Introductie tunes
De tune die we 3.5 jaar hadden was natuurlijk het leukst, daar kleeft de meeste feeling aan. De huidige is echter ook prima, op een productie van SirOJ. En startend met een knipoog van Wudstik naar het fenomeen auto-tune.

Lees in de comments van radio show: Ik mis Vinnie's verrassende feitje, komt die terug?
Ik denk niet dat dat nog terugkomt. Het was een leuk item, een apart nieuwtje van de dag, maar af en toe moet zo'n item gewoon op de schop om de uitzending geen routine te maken. Het moet never een sleur worden.